Ana səhifə
Dermatoloq Fəridə Axundova
Dermatologiya
mart 09, 2026Sızanaqdan əziyyət çəkən bir çox insan üçün antibiotikli kremlər "sehirli çubuq" kimi görünür. Çəkən kimi iltihab sönür, qızartı azalır. Lakin professional bir dermatoloq bilir ki, bu "sehir" müvəqqətidir və uzun sürdükdə dərinin kabusuna çevrilə bilər. Bir dəri həkimi olaraq pasiyentlərimə hər zaman deyirəm: antibiotiklər yanğınsöndürən kimidir, onlar alovu söndürür, lakin evi yenidən inşa etmirlər. Uzunmüddətli antibiotik istifadəsi bakterial rezistentlik yaradaraq dərini gələcək müalicələrə qarşı "kar" edir. Hər bir sızanaq üçün aylarla eyni kremi çəkmək dərinin immun sistemini yorur. Professional bir dermatoloq üçün ən böyük çətinlik, antibiotikdən asılı və rezistent bir dəri ilə qarşılaşmaqdır. Bu yazıda biz antibiotiklərin gizli təhlükələrini və professional bir dermatoloq tərəfindən tövsiyə olunan alternativləri araşdıracağıq.
Niyə professional bir dermatoloq antibiotikləri ən çox 3 ay təyin edir? Çünki bakteriyalar ağıllıdır. Bir dəri həkimi bilir ki, antibiotiklə uzun müddət təmasda olan bakteriyalar sağ qalmaq üçün öz DNT-lərini dəyişirlər. Onlar antibiotiki hüceyrədən kənarlaşdıran xüsusi "pompalar" inkişaf etdirirlər.
Nəticədə, hər bir sızanaq ocağı artıq müalicəyə cavab vermir. Professional bir dermatoloq bu vəziyyəti gördükdə, daha ağır və sistemik (həb şəklində) dərmanlara keçmək məcburiyyətində qalır. Bir dəri həkimi olaraq vurğulayıram: antibiotik müqaviməti yarandıqda, təkcə akne deyil, gələcəkdə dərinin digər infeksiyaları da sağalmaz hala gəlir. Professional bir dermatoloq bu zənciri qırmaq üçün antibiotiklərin yanında mütləq oksidləşdirici maddələr təyin edir.
Sağlam dəri təmiz deyil, o, "yaxşı" bakteriyalarla zəngindir. Professional bir dermatoloq dərinin mikrobiomunu meşəyə bənzədir. Bir dəri həkimi bilir ki, antibiotik bu meşədəki bütün ağacları (həm yaxşı, həm pis) kəsən bir mişardır.
Meşə təmizləndikdə, oraya yad və zərərli göbələklər, aqressiv bakteriyalar dolur. Professional bir dermatoloq pasiyentlərində antibiotik sonrası yaranan qaşınma və quruluğun səbəbini məhz bu disbalansda görür. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, dərinin florası pozulduqda hər bir sızanaq daha dərində və ağrılı formalaşır. Professional bir dermatoloq mikrobiomu bərpa etmək üçün bəzən müalicəni dayandırıb yalnız sakitləşdirici və pro-biyotik qulluğa keçməli olur.
Uzunmüddətli antibiotik istifadəsi dərini həm də "allergik" edir. Professional bir dermatoloq klindamisin və ya eritromisin kimi maddələrin uzun müddət çəkilməsinin kontakt dermatitə yol açdığını bilir. Bir dəri həkimi olaraq görürəm ki, pasiyentlər üzlərindəki qızartını hər bir sızanaq iltihabı sanaraq daha çox antibiotik çəkirlər, əslində isə bu, dərman allergiyasıdır.
[Image showing signs of contact dermatitis vs typical acne]
Professional bir dermatoloq bu incə fərqi ayırd edə bilir. Əgər üzünüzdə yanma, sulanma və ya kəskin qaşıntı varsa, bir dəri həkimi ilə məsləhətləşin. Professional bir dermatoloq bu vəziyyətdə dərhal antibiotiki ləğv edib baryer bərpaedici terapiyaya başlayacaqdır. Hər bir sızanaq müalicəsi zamanı dərinin verdiyi reaksiyalar dərhal həkimə bildirilməlidir.
Professional bir dermatoloq üçün antibiotik yeganə yol deyil. Bir dəri həkimi müasir tibbdə antibiotikləri əvəz edən və rezistentlik yaratmayan vasitələri belə sıralayır:
Azelaik Turşu: Həm bakteriyaları öldürür, həm ləkələri açır. Professional bir dermatoloq onu hamilələrə də tövsiyə edir.
Retinoidlər: Hüceyrə yenilənməsini sürətləndirərək hər bir sızanaq yaranmasının qarşısını kökündən alır.
Benzoil Peroksid: Bakteriyaları oksigenlə boğur və heç vaxt rezistentlik yaratmır.
Professional bir dermatoloq bu vasitələri kombinə edərək antibiotikə ehtiyacı minimuma endirir. Bir dəri həkimi taparaq sizin üçün ən effektiv "antibiotiksiz" planı qurun.
Antibiotiklərin istifadəsində ən vacib şərt "müddətli" və "məqsədli" olmalarıdır. Professional bir dermatoloq antibiotiki yalnız iltihabı söndürmək üçün qısa bir "körpü" kimi istifadə edir. Bir dəri həkimi bilir ki, müalicənin qalan hissəsi dərinin özünü qorumasına yönəlməlidir.
Pasiyentlər hər bir sızanaq gördükdə köhnə reseptdəki antibiotiki yenidən alıb çəkməməlidirlər. Professional bir dermatoloq hər kontrol müayinəsində dərmanın effektivliyini yoxlayır və lazım gəldikdə onu daha yüngül vasitələrlə əvəz edir. Bir dəri həkimi tapın və dərənizin sağlamlığını təsadüflərə buraxmayın.
Topikal antibiotiklər ağıllı istifadə edildikdə faydalı, nəzarətsiz istifadə edildikdə isə dərinin düşmənidir. Professional bir dermatoloq rəyi olmadan antibiotik tərkibli kremlərdən istifadə etmək, gələcəkdə dərənizin immun müdafiəsini iflic edə bilər. Bir dəri həkimi ilə məsləhətləşin, hər bir sızanaq üçün ən doğru və ən təhlükəsiz müalicə yolunu seçin. Professional bir dermatoloq sizin daxili və xarici sağlamlığınızın zəmanətçisidir. Dərənizi tanıyın və ona professional bir qayğı ilə yanaşın.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.sizanaq.az
06 fev 2026
