Ana səhifə
Dermatoloq Fəridə Axundova
Sızanaq Müalicəsi
fevral 07, 2026Müasir dünyada işlənmiş qidaların artması ilə birlikdə sızanaq şikayətləri də kəskin artıb. Bir çox insan bahalı prosedurlara pul xərcləsə də, hələ də hər gün şokolad və ya qazlı içki istehlak etməyə davam edir. Professional bir dermatoloq üçün bu, yaraya duz basmaq kimidir. Qidalanma və dəri sağlamlığı arasındakı bağ artıq bir fərziyyə deyil, elmi faktdır. Bir dəri həkimi pasiyentinə yanaşarkən onun qan analizləri ilə yanaşı, mətbəx vərdişlərini də sorğulamalıdır. Çünki düzgün seçilmiş qidalar bədəndəki iltihabı söndürən ən təbii dərmandır.
Bir çox gənc pasiyentdə sızanaq probleminin kökündə gizli insulin müqaviməti dayanır. Yüksək qlisemik indeksli qidalar qanda şəkəri artırdıqda, piy vəziləri daha aktiv işləməyə başlayır. Professional bir dermatoloq bu vəziyyəti "metabolik akne" kimi qiymətləndirə bilər. Əgər üzünüzdəki sızanaq elementləri çənə nahiyəsində cəmləşirsə, bu, hormonal və dietik balansın pozulmasına işarədir. Bir dəri həkimi sizə mütləq şəkildə şəkərli qidalardan uzaq durmağı tapşıracaqdır, çünki insulin dəridəki andronen reseptorlarını daha həssas edir.
Sərbəst radikallar dəri hüceyrələrinə zərər verir və iltihablı sızanaq yaranmasını asanlaşdırır. Vitamin C, E və Selenium kimi antioksidantlar bu prosesin qarşısını alır. Professional bir dermatoloq reseptinə çox vaxt bu vitaminlərlə zəngin meyvə-tərəvəzləri daxil edir. Giləmeyvələr (moruq, qaragilə) və yaşıl çay dərini daxildən təmizləyir. Bir dəri həkimi olaraq deyə bilərəm ki, rəngli tərəvəzlərlə zəngin bir boşqab, ən bahalı anti-akne serumundan daha təsirli ola bilər. Antioksidantlar həm də sızanaqlardan sonra qalan qırmızı ləkələrin sağalmasını sürətləndirir.
Niyə süd məhsulları bəzi insanlarda sızanaq artımına səbəb olur? Südün tərkibindəki kazein və zərdab (whey) proteinləri $IGF-1$ səviyyəsini artırır. Xüsusilə idmançılar tərəfindən istifadə olunan protein tozları çox vaxt kəskin sızanaq partlayışlarına səbəb olur. Professional bir dermatoloq idman edən pasiyentlərinə bitki mənşəli proteinlərə keçməyi məsləhət görür. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, süddən imtina edən bir çox pasiyentdə dərinin teksturası düzəlir və məsamələr daralır. Söhbət təkcə süddən deyil, həm də pendir və dondurma kimi məhsullardan gedir.
Ağ un əvəzinə: Tam buğda və ya çovdar ununa üstünlük verin. Bu, qanda şəkəri stabil saxlayır və sızanaq yaranmasının qarşısını alır.
Günəbaxan yağı əvəzinə: Soyuq sıxım zeytun yağı istifadə edin. Zeytun yağı anti-iltihab xüsusiyyətlərinə malikdir.
Süd şokoladı əvəzinə: Tərkibində minimum 70% kakao olan tünd şokolad seçin. Kakao antioksidant deposudur və sızanaqları tətikləmir.
Hazır meyvə şirələri əvəzinə: Meyvənin özünü yeyin. Liflər şəkərin qana sorulmasını yavaşladaraq dərini qoruyur.
Sink (Zinc) dermatologiyada ən çox sevilən minerallardan biridir. O, həm bakteriyaları öldürür, həm də piy vəzilərinin işini normallaşdırır. Professional bir dermatoloq sink çatışmazlığı olan pasiyentlərdə aknenin daha ağır keçdiyini bilir. Heyvani zülallar, qırmızı ət və toxumlar sinklə zəngindir. Bir dəri həkimi olaraq mən tez-tez sink əlavələrini müalicənin bir hissəsi kimi təyin edirəm. Sink çatışmazlığı həm də sızanaq izlərinin gec sağalmasına səbəb olur, bu səbəbdən qidalanmada bu minerala xüsusi yer verilməlidir.
Sonda qeyd etməliyəm ki, qidalanma vərdişlərini dəyişmək iradə tələb edir, lakin nəticə buna dəyər. Təmiz bir dəri üçün professional bir dermatoloq ilə məsləhətləşin və daxili sağlamlığınızı bərpa edin. Bir dəri həkimi sizin dərənizin strukturunu bilən bir mütəxəssis olaraq sizə ən doğru yolu göstərəcəkdir. Unutmayın ki, sağlam bədən sağlam dərinin təməlidir. Sızanaq bir xəstəlikdir və hər bir xəstəlik kimi o da kompleks yanaşma tələb edir.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.sizanaq.az
06 fev 2026
