İnsanlar çox vaxt dəri qulluğunu yalnız kosmetik bir prosedur kimi görürlər, lakin professional bir dermatoloq üçün bu, tibbi bir prosesdir. Dəri baryerinin necə işlədiyini, hormonların piy vəzilərinə təsirini və daxili iltihabın üzümüzdə necə əks olunduğunu bilmək çox vacibdir. Bir dəri həkimi olaraq mən hər gün pasiyentlərimə izah edirəm ki, sızanaq sadəcə üzə çıxan bir qırmızı nöqtə deyil, o, bədənin göndərdiyi bir SOS siqnalıdır. Bu bloqda biz dərinin dərinliklərinə enəcək və sağlam dərinin tibbi əsaslarını öyrənəcəyik.
Dərimizin üst qatı olan epidermis bizi həm mikroblardan qoruyur, həm də daxildəki nəmin buxarlanmasının qarşısını alır. Professional bir dermatoloq bu baryerin zədələnməsinin demək olar ki, bütün dəri problemlərinin kökü olduğunu bilir. Baryer pozulduqda, dəri həssaslaşır və sızanaq yaradan bakteriyalar üçün "açıq qapı" halına gəlir. Bir dəri həkimi tərəfindən yazılan seramid və yağ turşuları ilə zəngin kremlər məhz bu qalxanı bərpa etmək üçündür.
Hormonal disbalans, xüsusən də androgenlərin artması piy vəzilərini stimullaşdırır. Professional bir dermatoloq yetkinlik yaşında və ya stress dövründə çıxan sızanaqların hormonal köklərini dərhal analiz edir. Bir dəri həkimi bəzən problemi həll etmək üçün endokrinoloqla birgə çalışmalı olur. Çünki daxili tarazlıq qurulmadan xarici müalicə ilə sızanaq problemini tamamilə bitirmək mümkün olmur.
Sərbəst radikallar (hava çirkliliyi, tüstü, UV şüaları) hüceyrələrimizə zərər verir. Professional bir dermatoloq dərini qorumaq üçün C və E vitaminləri kimi antioksidantların istifadəsini məsləhət görür. Bir dəri həkimi olaraq mən antioksidantların dərinin parlaqlığını necə artırdığını və iltihablı sızanaq ocaqlarını necə sakitləşdirdiyini laboratoriya göstəriciləri ilə görürəm.
Maraqlıdır ki, günəşdən qaçmalıyıq desək də, bədənimizə Vitamin D lazımdır. Lakin professional bir dermatoloq Vitamin D-ni günəş altında saatlarla qalaraq deyil, qida əlavələri və ya balanslı qidalanma ilə almağı tövsiyə edir. Bir dəri həkimi bilir ki, Vitamin D çatışmazlığı dərinin immun sistemini zəiflədir və bu da dərini xəstəliklərə, o cümədən sızanaq infeksiyalarına qarşı müdafiəsiz qoyur.
Skrablar artıq keçmişdə qaldı. Professional bir dermatoloq dərini ölü hüceyrələrdən təmizləmək üçün AHA və BHA turşularını tövsiyə edir. Bir dəri həkimi nəzarətində edilən salisilik turşu pilinqləri məsamələrin içərisini təmizləyərək sızanaq yaranma riskini minimuma endirir. Lakin bu maddələr düzgün istifadə edilmədikdə dərini yandıra bilər, ona görə də mütəxəssis rəyi şərtdir.
Gündə 2 litr su içmək daxili orqanlarımız üçün vacib olduğu qədər, dəri hüceyrələrinin elastikliyi üçün də mühümdür. Professional bir dermatoloq susuzlaşmış dərinin daha tez qırışdığını və mat göründüyünü vurğulayır. Bir dəri həkimi pasiyentinə hər zaman xatırladır: nəmləndirici kremlər daxildəki suyu saxlayır, amma suyu bədəninizə daxil etmək sizin vəzifənizdir. Su çatışmazlığı həm də dərinin detoks prosesini ləngidir ki, bu da dolayısı ilə sızanaq yaranmasına təsir edə bilər.
Dərimizdə milyardlarla mikroorqanizm yaşayır. Professional bir dermatoloq bu mikrobiomanın balansını qorumağın tərəfdarıdır. Həddindən artıq antibakterial sabunlar bu "yaxşı" bakteriyaları öldürür və zərərli bakteriyaların, o cümlədən sızanaq törədən P. acnes bakteriyasının hakimiyyətinə yol açır. Bir dəri həkimi bu balansı qorumaq üçün probiotik tərkibli qulluq vasitələrini məsləhət görə bilər.
Qırışlarla mübarizə 50 yaşda deyil, 20-lərin sonunda başlamalıdır. Professional bir dermatoloq retinol (Vitamin A) istifadəsini "qızıl standart" hesab edir. Retinol həm kollageni artırır, həm də hüceyrə yenilənməsini sürətləndirərək sızanaq və ləkələri aradan qaldırır. Bir dəri həkimi retinola başlamazdan əvvəl dərinin dözümlülüyünü yoxlamalıdır, çünki bu maddə olduqca aktivdir.
Qışda dəri quruyur, yayda isə yağlanır. Professional bir dermatoloq qulluq rutininin mövsümə görə dəyişdirilməsini tələb edir. Qışda daha yoğun tərkibli nəmləndiricilər, yayda isə daha yüngül teksturalar seçilməlidir. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, mövsüm keçidlərində sızanaq kəskinləşmələri məhz səhv məhsul seçimi ilə əlaqədar olur.
İnternetdə gördüyünüz "təbii" maskalar (limon, diş pastası və s.) dərini geri dönülməz şəkildə zədələyə bilər. Professional bir dermatoloq elmi təsdiqi olmayan heç bir şeyi üzə sürtməməyi tapşırır. Bir dəri həkimi olaraq biz ev şəraitində edilən səhv müdaxilələrin nəticəsi olan ağır yanıqları və ömürlük sızanaq çapıqlarını müalicə etməkdə çətinlik çəkirik.
Nəticə etibarilə, dəri sağlamlığı bilik və səbir tələb edir. Professional bir dermatoloq sizin bu yolda bələdçinizdir. Bir dəri həkimi ilə məsləhətləşərək dərinin tibbi sirlərini öyrənin və hər bir sızanaq elementinə elmi bir həll tətbiq edin. Unutmayın ki, sizin dəriniz ən qiymətli geyiminizdir.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.sizanaq.az