Ana səhifə
Dermatoloq Fəridə Axundova
Sızanaq Müalicəsi
fevral 11, 2026Bədənimizdəki ən həssas nahiyə olan üz dərimiz, xarici təsirlərə və tətbiq edilən məhsullara qarşı olduqca sürətli reaksiya verir. Bir dermatoloq yanına gələn pasiyentlərin çoxu "mən üzümə yalnız təbii zeytun yağı çəkirəm, niyə bu qədər sızanaq çıxır?" sualını verir. Cavab sadədir: molekulyar biologiya. Bir dəri həkimi üçün zeytun yağı və ya kakao yağı kimi maddələr "komedogen" siyahısındadır. Bu yazıda biz yağların dərini necə "boğduğunu" və professional bir dermatoloq tərəfindən tərtib edilən müalicə planında yağların niyə ehtiyatla istifadə edildiyini müzakirə edəcəyik.
Komedogenlik şkalası 0-dan 5-ə qədər olan bir reytinq sistemidir. 0 dərəcə məsamələri qətiyyən tıxamayan, 5 dərəcə isə 100% sızanaq yaradan maddələri təmsil edir. Professional bir dermatoloq bu şkalanı əzbər bilir. Məsələn, kətan toxumu yağı 4 dərəcə ilə yüksək risk daşıyır. Bir dəri həkimi heç vaxt aknesi olan pasiyentinə belə bir yağı üzə çəkməyi məsləhət görməz. Çünki bu yağlar dərinin daxili piy ifrazatını bloklayır və nəticədə sızanaq elementləri iltihablanaraq kistalara çevrilir.
İnsanlar çox vaxt elə düşünür ki, yağlı dərini "yaxşı yağlar"la təmizləmək olar. Lakin bir dəri həkimi bilir ki, sızanaqlı dərinin onsuz da artıq sebum istehsalı problemi var. Üstəlik kənardan yağ əlavə etmək, bakteriyaların (C. acnes) çoxalması üçün ideal bir "ziyafət" mühiti yaratmaqdır. Professional bir dermatoloq vurğulayır ki, dəridəki hər bir sızanaq daxili balansın pozulmasıdır. Bu balansı daha çox yağla bərpa etməyə çalışmaq dərini daha da qıcıqlandırır. Bir dəri həkimi nəzarəti altında dərinin nəmləndirilməsi yağlarla deyil, su əsaslı nəmləndiricilərlə (humektantlarla) aparılmalıdır.
Mətbəxdə hazırlanan "yağ maskaları" çox vaxt geri dönülməz fəsadlar yaradır. Professional bir dermatoloq üçün bu qarışıqlar dərinin pH dəyərini alt-üst edən maddələr yığınıdır. Bir dəri həkimi olaraq görürəm ki, limon suyu və müxtəlif yağları qarışdıran insanlar ağır kimyəvi yanıqlarla müraciət edirlər. Hər bir sızanaq özlüyündə bir yaradır və bu yaraya nəzarətsiz yağ çəkmək infeksiyanı dərinləşdirir. Professional bir dermatoloq sizə dərini nəmləndirmək üçün təmizlənmiş və stabil molekullar təklif edir, çünki təbii yağların tərkibi hər partiyada dəyişə bilir və qeyri-sabitdir.
Kosmetik məhsulların üzərindəki "Oil-Free" və ya "Non-Comedogenic" etiketləri boş yerə yazılmayıb. Professional bir dermatoloq bu məhsulların sınaqdan keçdiyini və sızanaq yaratmadığını bilir. Bir dəri həkimi olaraq mən hər zaman pasiyentlərimə tərkibində mineral yağlar və ya ağır bitki yağları olan məhsullardan qaçmağı tövsiyə edirəm. Sızanaq müalicəsi zamanı dərinin məsamələri mümkün qədər açıq və təmiz olmalıdır. Bir dermatoloq tərəfindən təsdiqlənməmiş hər bir məhsul müalicəni aylarla geri sala bilər.
Bəzi insanlar sızanaq izlərini (ləkələrini) yox etmək üçün E vitamini yağı sürtürlər. Professional bir dermatoloq bildirir ki, saf E vitamini yağı bir çox insan üçün ağır komedogendir və yeni sızanaq çıxışını tətikləyə bilər. Bir dəri həkimi ləkələr üçün yağ deyil, retinol və ya turşular (AHA/BHA) təyin etməyə üstünlük verir. Çünki bu maddələr dərini tıxamadan yeniləyir. Professional bir dermatoloq üçün sağlamlıq hər zaman estetikadan öncə gəlir.
Dərinizə nə çəkdiyiniz, nə yediyiniz qədər önəmlidir. Professional bir dermatoloq müayinəsi olmadan təbii yağlarla edilən "müalicələr" çox vaxt fəlakətlə bitir. Bir dəri həkimi dərinin biologiyasını bilən yeganə mütəxəssisdir. Əgər üzünüzdə inadkar sızanaq şikayətləri varsa, mətbəx yağlarından uzaq durun və elmi sübutlara əsaslanan tibbi yardıma müraciət edin. Unutmayın ki, sizin dəriniz bir eksperiment meydançası deyil.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.sizanaq.az
06 fev 2026
