Hamiləlik dövründə qadın bədəni böyük bir transformasiya keçirir. Bu transformasiya zamanı bir çox vərdişlərimizi, o cümlədən dəri qulluğu rutinimizi dəyişməli oluruq. Professional bir dermatoloq müayinəsinə gələn hamilə xanımların ən çox verdiyi suallardan biri budur: "Sevimli retinol serumumu niyə istifadə edə bilmərəm?". Bir dəri həkimi olaraq cavabım qətidir: A vitamini törəmələri dölün orqanogenez (orqanların formalaşması) dövründə biokimyəvi qarışıqlıq yaradır. Hər bir sızanaq problemi nə qədər can sıxıcı olsa da, retinoidlərin yaratdığı risklər bu problemdən qat-qat böyükdür. Bu geniş bloqda biz retinolun hamiləlikdəki təhlükələrini və bir dəri həkimi tərəfindən təsdiqlənmiş təhlükəsiz qulluq strategiyalarını professional bir dermatoloq dəqiqliyi ilə araşdıracağıq.
Vitamin A bədənimiz üçün vacibdir, lakin onun dozası və forması hamiləlikdə kritik əhəmiyyət kəsb edir. Professional bir dermatoloq bilir ki, qida ilə alınan təbii A vitamini (məsələn, yerkökü) döl üçün lazımdır. Lakin farmasevtik retinoidlər (Retinoic Acid) tamamilə fərqli bir hekayədir. Bir dəri həkimi izah edir ki, retinoidlər dərinin alt qatlarına nüfuz edərək hüceyrələrin bölünmə sürətini $5\times$ artırır.
Hamiləlik zamanı dölün hüceyrələri "morfogen" adlanan siqnal molekulları vasitəsilə bir-biri ilə ünsiyyət qurur. Professional bir dermatoloq qeyd edir ki, retinoidlər bu morfogen siqnallarını təqlid edərək hüceyrələrə yanlış komandalar verir. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: təsəvvür edin ki, bir binanın tikintisi zamanı ustalar yanlış plan alır. Nəticədə bina (yəni orqanizm) qüsurlu olur. Professional bir dermatoloq bu biokimyəvi qarışıqlığın qarşısını almaq üçün retinoidləri hamiləlikdə "mütləq qadağan olunmuşlar" siyahısına salır. Hər bir sızanaq üçün çəkdiyiniz bir damla krem belə bu planı poza bilər.
Professional bir dermatoloq üçün retinoidlərin dölə vurduğu zərər təsadüfi deyil, xüsusi bir sindromdur. Bir dəri həkimi bilir ki, bu sindrom aşağıdakı ağır fəsadlarla xarakterizə olunur:
Kraniofasial qüsurlar: Qulaqların anomal yerləşməsi, damaq yarığı (dovşandodaqlıq).
Mərkəzi Sinir Sistemi: Beyin daxili mayenin artması (hidrosefaliya) və öyrənmə çətinlikləri.
Kardioloji problemlər: Ürəyin qapaq və damar qüsurları.
Timus vəzinin inkişafdan qalması: İmmunitetin zəifləməsi.
Professional bir dermatoloq olaraq bu siyahını paylaşmaqda məqsədim qorxutmaq deyil, maarifləndirməkdir. Bir dəri həkimi bilir ki, risk dərəcəsi istifadə olunan formadan asılıdır. Məsələn, oral izotretinoin istifadə edən hamilələrdə anadangəlmə qüsur riski 25-35% kimi çox yüksək bir rəqəmdir. Professional bir dermatoloq üçün bu, tibbi bir fəlakətdir. Bir dəri həkimi olaraq, pasiyentlərimə hər bir sızanaq müalicəsini hamiləlik planından ən azı 3 ay əvvəl bitirməyi tapşırıram.
Marketlərdə və apteklərdə satılan bir çox məhsulun üzərində "retinoid" sözü açıq yazılmaya bilər. Professional bir dermatoloq sizə etiketləri oxumağı öyrədir. Bir dəri həkimi olaraq aşağıdakı adları görsəniz, hamiləlikdə onlardan uzaq durun:
Retinol / Retinyl Palmitate: Ən çox rast gəlinən kosmetik formalar.
Tretinoin (Retin-A): Güclü reseptli krem.
Adapalen (Differin): Geniş yayılan hər bir sızanaq kremi.
Tazaroten: Professional bir dermatoloq tərəfindən ən riskli topikal retinoid sayılır.
Professional bir dermatoloq bilir ki, bəzən pasiyentlər bu maddələri bilmədən istifadə edirlər. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: əgər hamilə olduğunuzu öyrəndiyiniz an bu məhsulları istifadə etmisinizsə, dərhal dayandırın və ginekoloqunuzla bərabər bir dermatoloq müayinəsinə gedin. Çox vaxt qısa müddətli topikal istifadə ciddi fəsad yaratmır, lakin professional bir dermatoloq nəzarəti daxili rahatlığınız üçün şərtdir. Hər bir sızanaq ocağı üçün istifadə etdiyiniz köhnə məhsulları həkiminizə göstərin.
Retinolsuz həyat darıxdırıcı olmamalıdır. Professional bir dermatoloq hamiləlik dövründə dərini parlaq və təmiz saxlamaq üçün fərqli molekullar seçir. Bir dəri həkimi olaraq tövsiyə etdiyim "Hamiləlik Dostu" rutin:
Səhər: Zərif təmizləyici + C Vitamini serumu + Fiziki (Mineral) SPF. Professional bir dermatoloq mineral günəş qoruyucularının (sink oksid) dərindən qana keçmədiyini bilir.
Axşam: Azelaik turşusu tərkibli krem. Bir dəri həkimi bilir ki, azelaik turşusu həm hər bir sızanaq bakteriyalarını öldürür, həm də dərini qıcıqlandırmır.
Həftəlik: Süd turşusu (Lactic acid) ilə yüngül piling. Professional bir dermatoloq süd turşusunun molekulyar ölçüsünün böyük olduğunu və hamiləlikdə ən təhlükəsiz AHA sayıldığını qeyd edir.
Bir dəri həkimi üçün bu rutin həm dərini yeniləyir, həm də körpəni qoruyur. Professional bir dermatoloq izah edir ki, hamiləlikdə dərinin baryeri hormonlara görə dəyişdiyi üçün hər bir sızanaq müalicəsi daha çox nəmləndirmə ilə müşayiət olunmalıdır. Bir dəri həkimi taparaq özünüzə fərdi rutin qurdurun.
Hamiləlikdə retinoidlərdən qaçmaq bir seçim deyil, elmi məsuliyyətdir. Professional bir dermatoloq sizin daxili narahatlığınızı anlayır və hər bir sızanaq probleminizdə sizə dəstək olmağa hazırdır. Bir dəri həkimi ilə birlikdə bu 9 ayı dərəniz üçün ən təhlükəsiz şəkildə keçirə bilərsiniz. Unutmayın ki, sizin gözəlliyiniz körpənizin sağlamlığı ilə tamamlanır. Professional bir dermatoloq hər zaman sizə ən doğru elmi yolu göstərəcək. Bir dəri həkimi olaraq arzu edirəm ki, həm dərəniz, həm də ruhunuz bu gözəl dövrdə parlasın. Professional bir dermatoloq ilə hər şey nəzarət altındadır.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.sizanaq.az