Ana səhifə
Dermatoloq Fəridə Axundova
Sızanaq Müalicəsi
fevral 09, 2026Gündəlik rutin qurulduqdan sonra pasiyentlərin qarşısına çıxan ən böyük sual işarəsi "hansı aktiv maddə mənim üçün doğrudur?" olur. Kosmetik marketlərdəki yüzlərlə serum və krem arasında seçim etmək professional olmayan bir şəxs üçün olduqca çətindir. Bir dermatoloq üçün bu seçimlər pasiyentin akne növünə, dərinin həssaslığına və yaş faktoruna görə dəyişir. Sızanaq müalicəsində istifadə olunan hər bir maddənin fərqli iş mexanizmi var. Bir dəri həkimi olaraq, bu yazıda sizə sızanaqlara qarşı "qızıl standart" sayılan maddələrin sirlərini açacağam.
Yağlı və qara nöqtələrə meyilli dərilər üçün salisilik turşu əvəzolunmazdır. Digər turşulardan fərqli olaraq, salisilik turşu yağda həll ola bilir, yəni o, məsamənin içərisinə daxil olaraq oradakı yağı və kiri "əridir". Professional bir dermatoloq komedonal (qara və ağ nöqtəli) sızanaq növlərində bu maddəni mütləq tövsiyə edir. Bir dəri həkimi olaraq qeyd etməliyəm ki, salisilik turşu həm də iltihab əleyhinə təsir göstərərək qızartını azaldır. Lakin gündəlik 2%-dən çox konsentrasiyalı məhsullardan ehtiyatla istifadə edilməlidir, əks halda dərinin qoruyucu baryeri zədələnə bilər.
Retinoidlər (A vitamini törəmələri) dermatologiyanın "molekulyar kralı"dır. Onlar dərinin alt qatlarında hüceyrə bölünməsini sürətləndirir, ölü hüceyrələrin atılmasını təmin edir və kollagen istehsalını artırır. Bu, təkcə aktiv sızanaq problemini həll etmir, həm də sızanaqlardan sonra qalan çuxurların və ləkələrin qarşısını alır. Professional bir dermatoloq retinoid müalicəsini "azdan çoxa" prinsipi ilə başlayır. Bir dəri həkimi nəzarəti olmadan çox güclü retinol kremləri istifadə etmək "retinol yanığı" adlanan kəskin qabıqlanma və yanmaya səbəb ola bilər. Retinoidlər mütləq gecə istifadə olunmalı və gündüz mütləq günəş kremi ilə dəstəklənməlidir.
İltihablı, irinli sızanaqlardan əziyyət çəkirsinizsə, benzoil peroksid sizin ən yaxın dostunuzdur. Bu maddə məsamələrə oksigen daşıyaraq, orada havasız mühitdə yaşayan sızanaq bakteriyalarını (P. acnes) məhv edir. Professional bir dermatoloq bu maddəni çox vaxt "nöqtəvi" müalicə kimi təyin edir. Bir dəri həkimi xəbərdarlıq edir: benzoil peroksid parçaları ağarda bilər, ona görə də onu istifadə etdikdə dəsmalların və yastıq üzlərinin rənginin qaçmasına hazır olun. Həmçinin, bu maddə dərini kəskin quruya bildiyi üçün nəmləndirməyə ikiqat diqqət göstərilməlidir.
Aktiv sızanaqlarla mübarizə apararkən dərini sakitləşdirmək və baryeri gücləndirmək çox vacibdir. Niasinamid (Vitamin B3) məhz bu iş üçün yaradılmışdır. O, yağ ifrazını tənzimləyir, məsamələrin görünüşünü kiçildir və dərinin parlaqlığını bərpa edir. Professional bir dermatoloq niasinamidi digər aqressiv sızanaq müalicələri ilə birlikdə istifadə etməyi sevir, çünki o, qıcıqlanmanı azaldır. Bir dəri həkimi olaraq hər bir pasiyentimə rutininə niasinamid daxil etməyi tövsiyə edirəm, çünki o, hər bir dəri tipinə (hətta ən həssas dərilərə belə) uyğundur.
Bir neçə aktiv maddəni eyni anda istifadə etmək "dermatoloji xaos" yarada bilər. Məsələn, C vitamini ilə retinolu və ya salisilik turşu ilə benzoil peroksidi eyni vaxtda çəkmək dərinin pH balansını alt-üst edir. Professional bir dermatoloq bu maddələri günün müxtəlif saatlarına (səhər C vitamini, axşam retinol) bölür. Bir dəri həkimi ilə məsləhətləşmədən qurulan "ağır" rutinlər nəticəsində yaranan allergik reaksiyalar və dermatitlər, bəzən sızanağın özündən daha çətin müalicə olunur.
Nəticə etibarilə, hər bir dəri özünəməxsusdur və eyni sızanaq növü fərdi yanaşma tələb edir. Professional bir dermatoloq sizin üçün ən effektiv "kokteyli" hazırlayacaq və dərinin sağalma prosesini izləyəcəkdir. Bir dəri həkimi nəzarətində doğru aktiv maddələrlə aparılan müalicə, sizi qısa zamanda xəyal etdiyiniz hamar dəriyə qovuşduracaqdır. Dərinizə qarşı mehriban olun, ona vaxt verin və elmin gücünə inanın.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.sizanaq.az
06 fev 2026
