Ana səhifə
Dermatoloq Fəridə Axundova
Sızanaq Müalicəsi
fevral 09, 2026Üz dərisi gün ərzində bir çox xarici faktorun təsirinə məruz qalır: toz, çirklilik, makiyaj qalıqları və günəş şüaları. Lakin dərinin ən böyük sınağı gecə saatlarında başlayır. Professional bir dermatoloq kabinetində xəstələr çox vaxt "hər gün üzümü yuyuram, amma səpkilərim keçmir" deyə şikayət edirlər. Bir dəri həkimi üçün bu, dərhal yastıq və dəsmal gigiyenasını sorğulamaq üçün bir siqnaldır. Demodeks gənələri və onlarla birgə hərəkət edən sızanaq bakteriyaları yastıq üzlərində uzun müddət yaşaya bilər. Bu bloq yazısında biz yastıq üzlərindəki mikroskopik aləmin dərimizə təsirlərini araşdıracağıq.
Demodeks gənələri işığa həssasdırlar, buna görə də onlar əsasən gecə saatlarında, biz yatarkən aktivləşirlər. Onlar piy vəzilərindən çıxaraq dərinin səthində cütləşir və yumurta qoyurlar. Bu hərəkətlilik zamanı gənələr asanlıqla yastıq üzünə keçir. Professional bir dermatoloq izah edir ki, əgər siz yastıq üzünü dəyişmirsinizsə, növbəti gecə həmin gənələr və onların yumurtaları yenidən üzünüzə transfer olunur. Bu təkrar yoluxma silsiləsi sızanaq müalicəsini effektivsiz edir. Bir dəri həkimi olaraq deyə bilərəm ki, ən güclü antibiotiklər belə, çirkli yastıq üzü qarşısında aciz qala bilər.
Dəri ilə təmasda olan parçanın növü gənələrin çoxalma sürətinə birbaşa təsir edir. Professional bir dermatoloq adətən 100% pambıq və ya təbii ipək parçaları tövsiyə edir. Pambıq parça rütubəti özünə çəkir və dərinin nəfəs almasına imkan verir. Sintetik parçalar isə istiliyi daxildə saxlayır, bu da gənələr üçün "istixana effekti" yaradır. Bir dəri həkimi pasiyentlərinə bildirir ki, həddindən artıq tərləyən dəridə sızanaq daha tez iltihablanır. Əgər üzünüzdə gənə xəstəliyi şübhəsi varsa, yastıq seçiminiz müalicənin bir hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir.
Gənə xəstəliyi yoluxucu ola bilərmi? Bu suala hər bir professional dermatoloq "bəli" cavabını verir. Ailə üzvləri arasında eyni dəsmaldan istifadə etmək gənələrin bir şəxsdən digərinə keçməsi üçün ən qısa yoldur. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə etmişəm ki, ailədə bir nəfərdə olan sızanaq və ya gənə problemi, ümumi dəsmal istifadəsi nəticəsində hamıya yayıla bilir. Hər bir fərdin öz şəxsi dəsmalı olmalı və bu dəsmallar digər çamaşırlardan ayrı, yüksək temperaturda yuyulmalıdır. Gənə xəstəliyində fərdi gigiyena, kollektiv sağlamlıq deməkdir.
Üzü yuduqdan sonra onu necə qurulamaq lazımdır? Professional bir dermatoloq üçün bu, ən vacib addımlardan biridir. Üzü dəsmallla sərt şəkildə sürtmək, iltihablı sızanaq elementlərinin partlamasına və infeksiyanın sağlam dərinin alt qatlarına yayılmasına səbəb olur. Bir dəri həkimi tövsiyə edir ki, üz yalnız yumşaq hərəkətlərlə, kağız dəsmalı dəriyə sıxıb çəkməklə qurulanmalıdır. Bu üsul həm dərini qıcıqlandırmır, həm də gənələrin mexaniki yolla yayılmasının qarşısını alır. Gigiyena qaydalarına düzgün əməl etmək, müalicədə çəkilən zəhmətin boşa getməməsini təmin edir.
Əgər sizdə Demodeks və ya inadkar sızanaq problemi varsa, bu qaydalara mütləq əməl edin:
Yastıq üzünü hər gün dəyişin: Bu, gənələrin təkrar yoluxmasını önləyən 1 nömrəli qaydadır.
Yalnız kağız dəsmal istifadə edin: Rütubətli parça dəsmallar gənə və bakteriya yuvasıdır.
Yüksək temperaturda yuma: Bütün yataq dəstləri minimum 60 dərəcədə yuyulmalıdır.
Buxarlı ütü: Yuyulmuş yataq üzlərini mütləq ütüləyin, bu, gənə yumurtalarını məhv edir.
Şəxsi əşyaları ayırın: Daraq, makiyaj fırçası və dəsmal kimi əşyaları heç kimlə paylaşmayın.
Professional bir dermatoloq olaraq qeyd etməliyəm ki, gənə xəstəliyi səbir tələb edən bir müddətdir. Bir dəri həkimi nəzarəti altında həm daxili, həm də xarici gigiyena qaydalarına riayət etməklə təmiz dəriyə qovuşmaq mümkündür. Üzünüzdəki sızanaq və qızartıların səbəbi bəlkə də hər gecə başınızı qoyduğunuz o yastıqdadır. Təmizliyə bu gündən başlayın və dərinizdəki fərqi cəmi 2 həftə ərzində görün.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
☎️Əlaqə: 055 250 39 46
🎥YouTube: DERMATOLOQ Dr. Fəridə Axundova
🌐Veb sayt: www.sizanaq.az
06 fev 2026
